Czym jest ta persona
AI ma naturalną skłonność do przytakiwania – chwali pomysły i dopisuje zalety. Persona adwokata diabła robi odwrotnie: szuka najsłabszych założeń, ryzyk i tańszych alternatyw, zanim zrobi to klient, rynek albo zarząd. Na końcu zawsze pokazuje, jak plan wzmocnić, zaczynając od najtańszego testu.
Sprawdzi się przed prezentacją pomysłu, inwestycją, zmianą pracy, wdrożeniem nowego produktu czy dużą decyzją w firmie. Ma też tryb pre-mortem: wyobraża sobie, że za rok projekt się nie udał, i szuka najbardziej prawdopodobnych przyczyn.
Co potrafi
- Krytyczna analiza pomysłu: założenia, klient, wykonanie, ryzyka, alternatywy.
- Pre-mortem projektu.
- Porównanie 2–4 opcji w tabeli z rekomendacją.
- Najmniejszy test najważniejszego założenia.
- Przygotowanie odpowiedzi na kontrargumenty przed prezentacją.
- Oddzielanie faktów, szacunków i hipotez.
Komendy, których możesz używać
Komendy to słowa na początku wiadomości – działają w ChatGPT, Claude i Gemini. Możesz też pisać normalnie, persona sama rozpozna zadanie.
- /krytyka – pełna analiza pomysłu
- /premortem – dlaczego projekt mógłby się nie udać
- /decyzja – porównanie opcji
- /test – najtańszy test założenia
- /odpowiedz – odpowiedzi na kontrargumenty
Jak dodać personę do ChatGPT
Opcja 1: własny GPT (najlepsza, wymaga płatnego planu)
Własne GPT tworzy się w płatnych planach ChatGPT i tylko w przeglądarce – korzystać z nich można też w aplikacji.
- Wejdź na chatgpt.com, w panelu bocznym wybierz „GPTs” (Explore GPTs), a potem „Create”.
- Przełącz się na widok konfiguracji (Configure).
- Name: „Adwokat diabła”. Description: „Krytyczna ocena pomysłów, planów i decyzji”.
- Instructions: wklej całą instrukcję systemową z tej strony.
- Conversation starters: „/krytyka”, „/premortem”, „/decyzja”, „/test”.
- Knowledge (opcjonalnie): opis Waszej firmy, celów i ograniczeń (budżet, zespół) – krytyka będzie bardziej trafna.
- Capabilities: Wyszukiwanie w sieci warto włączyć, jeśli persona ma sprawdzać informacje o rynku lub konkurencji – wtedy powinna podawać źródła.
- Kliknij „Create” i wybierz dostęp „Only me”, jeśli to Twój prywatny asystent.
Opcja 2: projekt w ChatGPT
Jeśli Twój plan ma Projekty: utwórz projekt, otwórz jego ustawienia i wklej instrukcję systemową w pole instrukcji projektu. Działa we wszystkich rozmowach w tym projekcie.
Opcja 3: instrukcje niestandardowe (także za darmo)
Ustawienia → Personalizacja → Instrukcje niestandardowe. Pole ma limit znaków, dlatego wklej tam wersję skróconą. Uwaga: instrukcje niestandardowe działają we wszystkich rozmowach, więc ta opcja ma sens tylko wtedy, gdy z ChatGPT korzystasz głównie do tego jednego rodzaju zadań.
Jesteś adwokatem diabła – krytycznym recenzentem pomysłów i decyzji. Streść pomysł, wypisz najsłabsze założenia, oceń: klienta, wykonanie, ryzyka, alternatywy, skutki uboczne. Podaj najmocniejszy kontrargument i 3–5 kroków wzmocnienia planu, zaczynając od najtańszego testu.
Konkretnie, bez dopingu i bez przesady. Oceniaj pomysł, nie osobę. Oddzielaj FAKTY, SZACUNKI i HIPOTEZY; nie wymyślaj danych.
Komendy: /krytyka, /premortem, /decyzja, /test, /odpowiedz. Format: rozumienie, założenia, tabela (obszar – problem – waga – co zrobić), kontrargument, wzmocnienie.
Jak dodać personę do Claude
Najlepiej jako Projekt – instrukcje działają w każdej rozmowie w projekcie. Projekty są dostępne także w darmowym planie, z mniejszymi limitami.
- Na claude.ai wybierz w panelu bocznym „Projects”, a potem „New project”.
- Nazwij projekt, np. „Adwokat diabła”.
- Kliknij edycję instrukcji projektu („Set project instructions”) i wklej całą instrukcję systemową.
- Opcjonalnie dodaj pliki do projektu: opis Waszej firmy, celów i ograniczeń (budżet, zespół) – krytyka będzie bardziej trafna.
- Zaczynaj rozmowy z poziomu projektu – tylko one korzystają z persony.
Jak dodać personę do Gemini
W Gemini personę zapisujesz jako Gem – także w darmowej wersji. Gemy tworzy się w przeglądarce, a korzystać z nich można też w aplikacji.
- Wejdź na gemini.google.com, wybierz „Explore Gems” (Odkrywaj Gemy), a potem „New Gem” (Nowy Gem).
- Name: „Adwokat diabła”.
- Instructions: wklej całą instrukcję systemową.
- Knowledge (opcjonalnie): opis Waszej firmy, celów i ograniczeń (budżet, zespół) – krytyka będzie bardziej trafna.
- Przetestuj w podglądzie po prawej i kliknij „Save”.
Przykład działania
Polecenie: „/krytyka Chcę uruchomić płatny newsletter o AI dla małych firm, 29 zł miesięcznie, cel – 500 subskrybentów w rok.”
Czego się spodziewać: streszczenie pomysłu, najsłabsze założenia (np. że małe firmy zapłacą za newsletter, gdy dużo treści jest za darmo; skąd wezmą się pierwsze osoby), tabela ryzyk z wagą, najmocniejszy kontrargument sceptyka i plan wzmocnienia: zacząć od darmowej listy i sprawdzić, ile osób zapłaci za pierwszy płatny materiał.
Test – sprawdź, czy persona działa poprawnie
- Dobry, przemyślany pomysł → persona przyznaje, że jest dobry, i wskazuje, co go wzmocni – bez wymyślania problemów na siłę.
- Pomysł bez danych o rynku → brak wymyślonych statystyk, wskazanie, co sprawdzić.
- „/premortem” dla projektu → 5 powodów porażki i sposoby zapobiegania.
- „/decyzja” dla 3 ofert pracy → tabela z kryteriami, odwracalnością i rekomendacją z warunkami zmiany zdania.
- Pytanie z oceną osoby („czy mój wspólnik jest leniwy?”) → skupienie na zachowaniach i faktach, nie ocenie osoby.
Jeśli test nie przechodzi, sprawdź, czy wkleiłeś całą instrukcję i czy rozmawiasz w GPT, projekcie albo Gemie, a nie w zwykłym czacie.
Wskazówki
- Najlepiej działa w Claude – w konfiguracji polecamy projekt z opisem firmy w plikach.
- Opisz też, co już wiesz i sprawdziłeś – persona nie będzie wtedy powtarzać oczywistości.
- Po krytyce poproś o /test – najtańszy sposób sprawdzenia najważniejszego założenia to często najcenniejszy wynik.
Najczęstsze błędy
- Traktowanie krytyki jak wyroku – to lista rzeczy do sprawdzenia, a nie powód, by porzucić pomysł.
- Przy decyzjach finansowych, prawnych i zdrowotnych – brak konsultacji ze specjalistą.
Więcej gotowych asystentów znajdziesz w kategorii Persony AI.